Choroby i zaburzenia

Mononukleoza

Czym jest mononukleoza?

Mononukleoza zakaźna
Mononukleoza zakaźna, autor: Ed Uthman

Mononukleoza, czasami zwana „chorobą pocałunków” jest często spotykaną chorobą sprawiająca, że osoba zarażona czuje się zmęczona i słaba przez kilka kolejnych tygodni lub nawet miesięcy. Mononukleoza z czasem sama przechodzi, jednak dużo odpoczynku i dodatkowa dbałość o własne zdrowie może pomóc Ci poczuć się o wiele lepiej.

Mononukleoza jest wywoływana przez wirus Epsteina-Barr (EBV). Na tę chorobę narażeni są przede wszystkim nastolatki i młodzi ludzie. Dzieci także mogą zarazić się wirusem, jednak często pozostaje on niewykryty, ponieważ występujące objawy są bardzo łagodne. Starsze osoby rzadko chorują na tę chorobę, ponieważ nabyli już odporność na tego wirusa.

Mononukleoza – objawy

Nie każdy zarażony wirusem (wirus Epsteina-Barr lub EBV) przejawia objawy choroby. Do tej grupy zaliczają się przede wszystkim małe dzieci, u których często jedynym objawem jest gorączka. Największe prawdopodobieństwo wystąpienia dokuczliwych objawów występuje w grupie osób w wieku od 15 do 24 lat.

Najczęstszymi objawami mononukleozy są:

  • gorączka, która może się wahać od 38,3°C do nawet 40°C; może występować wraz z dreszczami;
  • ból gardła, często z białymi łatami na migdałkach (może przypominać anginę);
  • obrzęk węzłów chłonnych na całym ciele, szczególnie węzłów chłonnych szyi;
  • opuchnięte migdałki;
  • ból głowy lub innych części ciała;
  • zmęczenie i brak energii;
  • utrata apetytu;
  • bóle w górnej lewej części brzucha – przyczyną tego może być powiększenie się śledziony.

Powyższe objawy zazwyczaj zaczynają zanikać po około 1 lub 2 miesiącach.

Mononukleoza może spowodować wysypkę jeśli będziesz brać antybiotyki takie jak ampicylina lub amoksycylina. Antybiotyki te są często przepisywane w przypadku innych przyczyn bólu gardła takich jak angina i mogą być przepisane zanim lekarz zdiagnozuje mononukleozę. Wysypka ta nie jest jednak reakcją na uczulenie.

Mononukleoza może powodować powiększenie śledziony nawet do 2 lub 3 razy normalnej wielkości. Powiększenie śledziony występuje jednak maksymalnie w 50% przypadków osób chorych na tę przypadłość. Aby zmniejszyć ryzyko pęknięcia śledziony należy unikać podnoszenia ciężkich przedmiotów i nie uprawiać sportu w ciągu 3 do 4 tygodni od zachorowania lub do momentu, aż zezwoli na to lekarz. W bardzo rzadkich przypadkach śledziona może także pęknąć samoistnie.

Objawy mononukleozy mogą być bardziej nasilone i utrzymywać się dłużej u osób z zaburzonym funkcjonowaniem układu immunologicznego lub rzadką chorobą genetyczną.

Uwaga: Niektóre objawy mononukleozy zakaźnej, takie jak gorączka i ból gardła, występują także w przypadku wielu innych chorób.

Przyczyny mononukleozy

Wirus Epsteina-Barr (EBV) będący przyczyną mononukleozy może występować w ślinie i śluzie, a czasami nawet w łzach. EBV zazwyczaj nie rozprzestrzenia się w trakcie codziennego kontaktu. Możesz mieszkać w tym samym domu z osobą, która choruje na mononukleozę i nie zarazić się wirusem. Jednak osoba, której układ odpornościowy jest osłabiony, może być bardziej narażona na tę chorobę. Osoby, które były zarażone wirusem mogą go wciąż rozprzestrzeniać, nawet wtedy gdy nie występują już u nich żadne objawy.

  • EBV żyje i rozwija się w nosie i gardle. Dowolny płyn, który pochodzi z tych części ciała (w tym ślina, łzy lub śluz) może być zainfekowany wirusem. Mononukleoza rozprzestrzenia się właśnie wtedy, gdy ludzie wchodzą w kontakt z tymi płynami.
  • Mononukleoza może rozprzestrzeniać się poprzez bliski kontakt i dzielenie się śliną.
  • Istnieje prawdopodobieństwo zarażenia się wirusem jeżeli dzielisz szklanki lub sztućce z osobą zakażoną (poprzez wymianę śliny).
  • W rzadkich przypadkach można zarazić się mononukleozą po otrzymaniu krwi od od osoby nią zarażonej.
  • Większość ludzi w ciągu swojego życia zaraża się mononukleozą nawet tego nie wiedząc (nie występują u nich objawy). Choroba ta przebywa w organizmie w stanie uśpienia. Od czasu do czasu uaktywnia się i rozprzestrzenia na innych. Gdy już się reaktywuje u większości ludzi nie występują objawy. Wielu zdrowych ludzi jest nosicielami wirusa i nieświadomie rozprzestrzenia go co jakiś czas w ciągu swojego życia. Tacy nosiciele EBV są najczęstszym źródłem choroby.

Leczenie mononukleozy

Zazwyczaj leczenie mononukleozy nie jest wymagane. Warto jednak stosować poniższe porady i skontaktować się z lekarzem.

  • Dużo odpoczywaj.
  • Płucz gardło wodą z solą lub innymi płynami do tego przeznaczonymi, aby ukoić swój ból gardła.
  • Po konsultacji z lekarzem bierz paracetamol lub ibuprofen, aby zmniejszyć gorączkę i złagodzić ból gardła oraz bóle głowy. Pamiętaj, nie podawaj aspiryny osobom poniżej 20 roku życia, ponieważ jej stosowanie jest powiązane z zespołem Reye’a – poważnej choroby.
  • Unikaj sportów kontaktowych i podnoszenia ciężarów w celu zmniejszenia ryzyka naruszenia śledziony.

Większość ludzi odzyskuje pełnię zdrowia po kilku tygodniach, nawet bez dodatkowego leczenia. U niektórych choroba może jednak trwać nawet kilka miesięcy zanim powrócą oni do pełni sił.

Treść artykułu została skonsultowana z lekarzem