Choroby i zaburzenia

Rwa kulszowa

Co to jest rwa kulszowa?

Nerw kulszowy
Nerw kulszowy, autor: MMG

Rwa kulszowa to często występujący rodzaj bólu (zespół objawów) wywołany przez ucisk lub podrażnienie nerwu kulszowego. Nerw kulszowy to najdłuższy nerw w ciele, zaczynający się w miednicy, idący przez pośladki i kończący się na stopach. Aż nawet 40% osób doświadcza w życiu rwy kulszowej lub podrażnienia nerwu kulszowego. Wypadnięcie dysku jest najczęstszą przyczyną rwy kulszowej, jednak czasami lekarze nie są w stanie znaleźć właściwej  przyczyny tego bólu.

Wszystko, co kładzie nacisk na nerw lub go podrażnia może spowodować ból, który to odczuwalny jest od tylnej części pośladków lub uda. Ból ten może być odczuwalny w różnym stopniu. Rwa kulszowa może być odczuwana jako łagodny ból, ostre pieczenie lub skrajny dyskomfort. Rwa kulszowa może również powodować uczucie drętwienia, osłabienie lub mrowienie.

Rwa kulszowa – objawy

Najczęstsze objawy rwy kulszowej to:

  • ból pośladka lub nogi, pogarszający się podczas siedzenia,
  • pieczenie lub mrowienie przechodzące od góry do dołu nogi,
  • osłabienie, drętwienie, lub trudności w poruszaniu nogi lub stopy,
  • ciągły ból po jednej stronie pośladka,
  • przeszywający ból znacznie utrudniający wstawanie.

Rwa kulszowa najczęściej dotyka tylko jednej strony dolnej części ciała. Często ból rozciąga się od dolnej części pleców, idąc dalej z tyłu uda w dół poprzez nogi. W zależności od tego, gdzie nerw kulszowy został naruszony, ból może także obejmować stopy lub palce.

Dla niektórych osób ból związany z rwą kulszową może być ciężki i osłabiający. Dla innych ból wywołany rwą kulszową może być nieregularny i irytujący, jednak w takich przypadkach możliwe jest pogorszenie sytuacji.

Niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem jeżeli doświadczysz jakichkolwiek objawów postępującego osłabienia dolnych części ciała lub utraty kontroli nad pęcherzem moczowym lub jelit.

Przyczyny rwy kulszowej

Przyczyną rwy kulszowej jest zazwyczaj podrażnienie nerwu kulszowego. Inne najczęstsze przyczyny rwy kulszowej to:

  • zwężenie lędźwiowego kanału kręgowego (zwężenie kanału kręgowego w dolnej części pleców)
  • choroba zwyrodnieniowa dysku (przesunięcie się dysków, które działają jak poduszki między kręgami)
  • kręgozmyk (przemieszczenie kręgów wraz z całym odcinkiem kręgów wyżej leżących ku przodowi w stosunku do kręgu położonego niżej),
  • ciąża.

Inne przyczyny, które mogą przyprawić Cię o ból pleców to: nadwaga, nieregularne ćwiczenia, noszenie wysokich obcasów albo spanie na zbyt miękkim materacu.

Diagnoza rwy kulszowej

Aby zdiagnozować rwę kulszową lekarz prawdopodobnie przeanalizuje Twoją historię choroby i przeprowadzi badanie pleców, bioder i nóg w celu sprawdzenia siły, elastyczności oraz wrażliwości na bodźce i odruchy.

Inne badania mogą obejmować:

  • wykonanie zdjęcia rentgenowskiego,
  • rezonans magnetyczny,
  • tomografię komputerową,
  • badania nerwów w celu określenia stanu zdrowia lub choroby nerwów.

Leczenie rwy kulszowej

W wielu przypadkach ból związany z rwą kulszową powoli zanika i mija z czasem. Na początku leczenie zwykle skupia się na podawaniu leków i wykonywaniu ćwiczeń w celu złagodzenia bólu. Ból ten można złagodzić poprzez:

  • unikanie siedzenia (chyba, że ​​jest bardziej komfortowe niż stanie);
  • na przemian przebywanie w pozycji leżącej z krótkimi spacerami. Można zwiększać długość tego spaceru za każdym razem, gdy coraz mniej odczuwa się ból;
  • przyjmując acetaminofen lub niesteroidowe leki przeciwzapalne takie jak ibuprofen lub naproksen.

Dodatkowe leczenie rwy kulszowej zależy od tego, co powoduje podrażnienie nerwów. Jeśli objawy nie zanikną, lekarz może zalecić fizjoterapię, przyjmowanie leków (np. takich jak sterydy), silniejszych leków zwiotczających mięśnie, a nawet chirurgii w ciężkich przypadkach.

Leczenie rwy kulszowej przy krótkim przebiegu choroby

Środki przeciwbólowe

Dostępne bez recepty leki przeciwbólowe są zazwyczaj skuteczne w łagodzeniu bólu. Środki przeciwbólowe znane jako niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen, uznaje się za najbardziej skuteczne.

NLPZ mogą nie być dla Ciebie odpowiednie, jeśli chorujesz na astmę, masz wysokie ciśnienie krwi, chorą wątrobę, serce lub problemy z żołądkiem i trawieniem. W tych okolicznościach prawdopodobnie bardziej odpowiednim środkiem przeciwbólowym będzie dla Ciebie paracetamol. Najlepiej zapytaj o poradę swojego lekarza lub farmaceutę. Jeśli tego typu leki przeciwbólowe nie są wystarczająco skuteczne w łagodzeniu bólu, to lekarz rodzinny może przepisać inne lekarstwa.

Ćwiczenia

Jeśli dokucza Ci rwa kulszowa to należy pamiętać o tym, aby pozostawać aktywnym fizycznie. O ile wypoczynek w łóżku może zapewnić chwilową ulgę, o tyle długotrwałe leżenie w łóżku może być niezalecane. Zalecane ćwiczenia to spacery i lekkie rozciąganie. Jeśli z powodu rwy kulszowej otrzymałaś dni wolne od pracy, to należy dążyć do powrotu do zdrowia jak najszybciej.

Okłady / kompresy

Wiele osób uważa, że korzystanie zarówno gorących lub zimnych okładów pozwala zmniejszyć ból. Można zrobić własny zimny okład owijając paczkę mrożonego groszku (lub innego mrożonego produktu) w ręcznik. Zestawy ogrzewających okładów powinny być dostępne w większości aptek. Skuteczne może okazać się stosowanie zamiennie najpierw jednego typu okładu (ciepły/zimny), a następnie drugiego.

Leczenie rwy kulszowej przy długim przebiegu choroby

Leczenie przewlekłej rwy kulszowej zazwyczaj wymaga połączenia technik samopomocy oraz profesjonalnego leczenia. Możliwości jej leczenia przedstawiamy  poniżej.

Środki przeciwbólowe

Długotrwałe stosowanie NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych) jako długookresowego sposobu zwalczania bólu zazwyczaj nie jest zalecane, ponieważ może być przyczyną problemów z żołądkiem i układem pokarmowym, takich jak owrzodzenie lub krwawienie wewnętrzne.

Jeśli jednak potrzebujesz uśmierzyć ból występujący przez dłuższy czas można zastosować inne środki przeciwbólowe, chociażby takie jak paracetamol.

Wstrzyknięcie kortykosteroidów

Jeśli inne metody łagodzenia bólu pomagają, to lekarz rodzinny może skierować pacjenta do specjalisty na zabieg zewnątrzoponowego podania leków sterydowych. Dzięki temu zabiegowi dostarczane są silne leki przeciwzapalne bezpośrednio do miejsca zapanego w okolicy nerwów kręgosłupa. Powinno to obniżyć ciśnienie na nerw kulszowy i w wyniku tego zmniejszyć odczuwany ból.

Ćwiczenia i fizjoterapia

Należy również starać się pozostać aktywnym fizycznie, na tyle na ile jest to możliwe, ponieważ spowoduje to zmniejszenie nasilenia objawów. Zaleca się również, aby w przypadkach korzystania z urlopu chorobowego starać się wrócić do pracy jak najszybciej.

Regularne ćwiczenia pomogą wzmocnić mięśnie wspierające kręgosłup. Ćwiczenia także stymuluje produkcję endorfin, które są naturalnymi substancjami chemicznymi działającymi przeciwbólowo.

Twój lekarz może zalecić Ci odpowiedni plan ćwiczeń lub skierować do fizjoterapeuty. Fizjoterapeuta nauczy Cię szeregu ćwiczeń wzmacniających mięśnie, które wspierają kręgosłup i poprawiają jego elastyczność. Mogą również nauczyć Cię jak poprawić swoją postawę i zmniejszyć ryzyko wystąpienia przyszłych problemów z Twoimi plecami.

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)

Niektóre badania wykazały, że terapia poznawczo-behawioralna (CBT) może pomóc w leczeniu przewlekłego bólu, który jest spowodowany przez rwę kulszową.

CBT jest oparta na zasadzie, że to jak niektóre rzeczy odczuwamy częściowo zależy od sposobu myślenia o tych rzeczach. Badania wykazały, że ludzie którzy szkolą się aby inaczej reagować na ból (na przykład poprzez stosowanie technik relaksacyjnych i utrzymanie pozytywnego nastawienia) doświadczają spadek poziomu dotykającego ich bólu. Osoby te są również bardziej chętne aby pozostać aktywnymi fizycznie, przez co jeszcze bardziej mogą wpłynąć na nasilenie występujących objawów.

Operacja

Operacja może być także jedną z opcji podczas leczenia przypadków przewlekłej rwy kulszowej, przede wszystkim gdy:

  • istnieje zidentyfikowana przyczyna choroby, taka jak przesunięcie lub przepuklina dysku,
  • objawy nie ustąpiły po zastosowaniu innych form leczenia,
  • objawy stają się coraz bardziej dokuczliwe.

Rodzaj przeprowadzanej operacji będzie zależeć od przyczyny wystąpienia rwy kulszowej. Wiele osób czuje się znacznie lepiej po przeprowadzonej operacji, ale jak w przypadku wszystkich zabiegów operacja kręgosłupa niesie ze sobą pewne ryzyko. Występuje ryzyko zakażenia lub nieudanej operacji oraz stosunkowo niskie ryzyko uszkodzenia nerwów. Może to doprowadzić nawet do osłabienia mięśni. Dlatego też zanim zdecydujesz się na operację kręgosłupa omów ze swoim lekarzem korzyści z tego płynące oraz ewentualne ryzyko.

Treść artykułu została skonsultowana z lekarzem

  • Eryk

    Kreglarz jak mozna wierzyc komus kto mowi „wypadł panu dysk ale juz go nastawilem!”tylko skutki takich praktyk sa opłakane .Dziwne przeczytalem kilkanazcie postow ! Sam mam problemy z dyskiem ! Od tygodnie cala prawa noga obolala . A zaczelo sie kilka lat temu i wtedy jak to w wiekszoscj postow kreglarz po roku znowu i znowu ! Tak przez 5 lat wkoncu 2 lata temu powiedzialem dosc ! Wizyta lekarska rezonans ! Lekaz powiedzial ze musze zrobic zabieg !!! Ja sie nie zdecydowalem10 miesiac temu jeden atak luty 2017 atak uratowalem sie farmakologicznie ! Ale tydzien temu dostalem taki atak rwy ze musze odwiedzic detyste bo tak zagryzlem zeby ze mi 2 pekly ! Zona dziecj w szoku ! Lekaz skierowal mnie na rezonans ! Za tydzien mam zabieg ! Oczywiscie miedzy atakami to sielanki nie bylo zawsze byly jakies bole dyskomfort ! Mam nadzieje ze to sie skonczy!!!!

  • koszalin

    witam
    Proponuje skorzystać z usług kręglarza też pomaga aby nastawił
    cały kręgosłup nie punktowo tylko cały jesli masz problemy z chodzeniem mi pomogło pozdrawiam.

  • rwa kulszowa

    mam rwe kulszową żadne tabletki zastrzykinie pomagająciągły okropny bólproszę ppomoc

    • Eryk

      Rezonans ! Problem moze byc w czyms innym !

  • malwina

    Oj to ból jest okropny jak rwa dopadnie. Mąż mi ostatnio taki atak zaliczył. Nie mógł się ruszać, tak go bolało. Dopiero jak dostał pyralginę, to ból zelżał. Też mu plaster pyralginy na plecy przyklejałam, żeby rozgrzać to miejsce

  • arek

    ok mam rwe kulszowa mialem porzadny ucisk na miesnie prawie przeszla tylko mnie dziwnie stopa boli jak by mie ktos w piszczel zdzielil jak temu zaradzic ??

  • Robert Terapeuta.

    Witam wszystkich po pierwsze należałoby się zastanowić czy są Państwo dobrze zdiagnozowani. Większość lekarzy sprowadza wszystkie bóle kręgosłupa z i bez promieniowania do rwy kulszowa. A problem może leżeć w innym miejscu, oprócz tego że pomiędzy kręgami znajduje się krążek międzykręgowy, każdy krąg z sąsiednim wyżej i niżej tworzy połączenie stawowe bardzo często przy osłabionym gorsecie mięśniowym dochodzi do zablokowania połączenia w stawach międzywyrostkowych co skutkuje drażnieniem struktur mięśniowo-nerwowych dających objawy podobne do rwy, wówczas wyjściem które rozwiąże problem jest odblokowanie stawu. Po drugie bardzo często dochodzi do zablokowania stawu krzyżowo-biodrowego czyli połączenia kości krzyżowej i kości biodrowej. Zaburzenie funkcji tego stawu będzie skutkowało dolegliwościami bólowych w obrębie dolnego odcinka kręgosłupa z promieniowaniem do pośladka, kończyny dolnej a czasem do pachwiny. Po trzecie u 10% osób w populacji nerw kulszowa biegnie przez mięsień gruszkowaty jeśli ktoś ma pracę siedząca albo zepną mu się mocno pośladki może dojść do kompresji nerwu i promieniowania do nogi i wtedy nie jest to związane z kręgosłupem. Tak samo napięcie mięśni biodrowo-lędźwiowych może zmagać dolegliwości bólowe ponieważ są to mięśnie które przyczepiają się do wszystkich kręgów lędźwiowych do miednicy i krętarza kości udowej przy okazji mogą dawać tez bóle w st. biodrowy. Po każdym incydencie bólowych nasz organizm uruchamia mechanizmy obronne w postaci spinania mięśni żeby ograniczyć ruchomości w miejscu gdzie jest dysfunkcji. Nawet jeśli dolegliwości ustana mięśnie same się nie rozluźnia będą cały czas spięte co będzie przyspieszało w przyszłości nawrot dolegliwości. Dlatego zawsze należy porozluźniać przeponę, mięśnie czworoboczne lędźwi, biodrowo-lędźwiowe, pośladkowe, gruszkowaty, prostowniki grzbietu. Na ten temat można pisać bardzo wiele, ale należy pamiętać o wzmocnieniu mięśni, bo to one trzymają kręgosłup. Zmiany pierwotne zachodzą właśnie na poziomie mięśni a zmiany w stawach są z reguły zmianami wtórnym.

    • Nick

      Mądrze piszesz. Podaj adres mailowy jeśli to nie problem bo chciałbym się z tobą skontaktować i dowiedzieć więcej w temacie. Mam podobne dolegliwości i cierpie tak już 5 tygodni.

    • KRz

      Witam czy na podstawie opisu rezonansu jesteś w stanie powiedzieć czy to może być rwa kulszowa?

    • Mariusz

      Witam
      Czy może Pan napisać do mnie na email
      Bardzo proszę o kontakt potrzebuje pomocy, a żaden fizjoterapeuta nie jest w stanie mi pomóc..

    • Kaśka

      U mnie niestety trwa to już rok i przez ten czas nie trafiłam do osoby ,która potrafiłaby mi pomóc .Jeśli nie będzie problemu to proszę o kontakt bardzo chciałabym się poradzić

    • Leonessa

      Witam od paru tygodni cierpię na rwę kulszowa ,chodzę na rehabilitacje byłam u masażysty oraz brałam zaszczyki. Ból powraca może nie w takim stopniu jak na początku ale chodzę pokrzywiona obolała i zanim rozchodzę ten ból to się trochę nacierpię.Chciała bym wiedzieć co mogę jeszcze z tym zrobić bo jestem już zmęczona .Dodam ze mam pracę siedzącą przy komputerze i tak naprawdę to bóle się od tamtej pory tak nasiliły.Staram się być aktywna jeżdzę na rowerze ale wydaje mi się ze jest coraz gorzej ,może za dużo ?prosze mi jeszcze cos doradzić jakieś ćwizenia.

    • Marek

      Witam, w jaki sposób można się z Panem skontaktować – mieszkam w Warszawie

    • Hanna

      Witam
      Cierpię już od ponad roku na rwę kulszową. Cwiczenia ,masaże, zastrzyki cały czas na środkach przeciwbólowych juz nie mam siły. Gdzie Pan mieszka może by pan mi pomógł

  • Zbyszek K

    Witam was serdecznie i bardzo współczuje kto doświadcza tej choroby ja jestem już po 3 operacjach na tak zwaną rwę kulszową i przepuklinę krążków między kręgowych nie chcę nikogo straszy ale ja choruję od 1986 roku a mam 54 lata od 1990 r jestem na rencie a bul ciągle jest ze mną.O jakich spacerach jest mowa jak ja nie mogę przejść 100 m w sanatoriach byłem 5 razy i w tym 3 skończyły się przerwaniem turnusu i pobytem w szpitalu sanatorium to tak pomaga jak umarłemu kadzidło życzę Wam zdrowia i przyzwyczajenia do bólu.

  • Ana

    Ja tez mam ten problem co Pani Iwona Anna Eska i cierpie na to 3 lata i nie mogę dojść do siebie .Mam 38 lat i od 3 lat nie pracuje bo bole mi nie pozwalają .Masakra ostatnio lekarz mi powiedział ze ja się z tego nie wylecze ze do końca zycia mam już ten problem i dostałam skierowanie na rozmowe jak sobie radzic i zyc z bolem żeby nie dostać depresji albo żeby nie popelnic samobójstwa z bolow .Boze bole mam ale bronie się przed depresja mimo bolow mysle pozytywnie in ciagle mimo ze lekarz mowi ze nie wyjde z tego to ja mysle pozytywnie ze wyjde z tego ja czasem nie wierze lekarzom .Zyje myslac pozytywnie bo wiem ze jak będę zle myslec to pogorsze wszystko trzeba walczyc na tym zycie polega .Mimo bolu zyje do przodu z wiara ze będzie kiedyś dobrze .Pozdrawiam
    wszystkich z takim bolem bo wiem co to jest .Wiem jak się meczycie

    • a

      Nie poddawaj się, mój wiek po ścianach chodził z bólu na szczęście trafił na mądrego lekarza, dzisiaj biega .pozdrowienia. Andrzej

    • Czesc ANNA.MNIE TEZ PO BOLEWA w krzyzu jak na razie daje rade.Widze ze mieszkasz w Holandi ,Ja tez .Musisz do terapeuty pojsc ,poda Ci jakie cwiczenia masz robic.Pozdrawiam Marzena

  • Iwona Anna Eska

    Ja też cierpię na przewlekłą rwę kulszową, mam wypuklinę, która uciska na nerw, ból po 8 godz. pracy jest tak nasilony, że trudno mi z tym żyć. Tym bardziej, że KETONAL FORTE oraz NIMESIL nie pomaga, różnorodne maści przeciwbólowe nic nie dają, wit.B12 też nie, ból towarzyszy 24h/dobę. Jedynie chwilowo pomogły zastrzyki DICLAC, ale ból zaraz powrócił, a skutek uboczny po tych zastrzykach to okropny ból brzucha 🙁 Szukam pomocy 🙁 Czekam na wizytę u neurologa, zobaczymy co powie. Nie wiem jak długo to wytrzymam. MASAKRA.

    • Koto

      Radzę pójść na malarze do sprawdzonego fizjoterapelty

    • Biuletynproxima

      Anna .. sprawdz metody akupunktury ale nie u jakiegoś ściemniacza tylko naprawdę kogoś sprawdzonego. Sam się do takiego udam bo mnie to też chyba dopada a mój akupunkturzysta wiele razy mnie postawił juz na nogi w beznadziejnych przypadkach.

      • Maja

        Akupunktura jest jak najbardziej pomocna – sprawdziłam na sobie.Nie zadziała natychmiast,bo nie jest to „cudowny” środek.Trzeba przejść 10-15 zabiegów.A to też kosztuje,jeśli korzysta się z pomocy specjalisty /nie jest ich wielu/.Akupunkturę najczęściej mają opanowaną lekarze ukraińscy i chińscy.W Chinach akupunktury naucza się na tamtejszych uczelniach medycznych.Korzyść z akupunktury jest też taka,że działa długofalowo,na jakiś czas z rwą ma się spokój.

  • karmen

    co wy na te objawy rwa czy cos innego?

  • karmen

    dopadła mnie chyba rwa kulszowa po lewej stronie ból do uda i pachwiny mrowienie

  • Dorota

    Ibuprofen w wersji max (ibum max) ani trochę nie przytłumił bólu przy rwie kulszowej.

  • Asia

    Miałam rwę kulszową spowodowana wypadaniem dysku, koszmar, serie zabiegów akupunktury postawiły mnie na nogi. polecam, ale ważne żeby wybrać sprawdzony gabinet!

    • Rafi

      Chodzisz teraz regularnie na zabiegi akupunktury? Nie mssz juz takich problemow jak były z dyskiem?
      Pozdrawiam