Schizofrenia

Schizofrenia 4.78/5 (95.56%) 9 głosów

Czym jest schizofrenia?

Schizofrenia

Autoportret chorego. Autor: Craig Finn

Schizofrenia jest poważną chorobą mózgu, która zniekształca sposób myślenia. Chorzy ze schizofrenią często mają problemy z funkcjonowaniem w społeczeństwie ,w pracy, w szkole i w związkach. Choroba ta zazwyczaj trwa przez całe życie chorego jednakże można ją kontrolować za pomocą odpowiedniego leczenia.

Chcesz porozmawiać o schizofrenii? Wejdź na forum!

Wbrew powszechnemu przekonaniu, schizofrenia to nie rozdwojenie jaźni. Schizofrenia jest psychozą, rodzajem choroby psychicznej, w której człowiek nie może powiedzieć co jest prawdziwe, a co należy do sfery wyobraźni. Ludzie z zaburzeniami psychotycznymi tracą kontakt z rzeczywistością. Świat wydaje się zbieraniną dziwnych myśli, obrazów i dźwięków. Zachowanie ludzi ze schizofrenią może być bardzo dziwne, a nawet szokujące. Nagłą zmianę osobowości i zachowania, która pojawia się gdy chorzy schizofrenia tracą kontakt z rzeczywistością, nazywa się epizodem psychotycznym .

Schizofrenia różni się w przebiegu w zależności od chorego. Niektórzy mają tylko jeden epizod psychotyczny, podczas gdy inni mają wiele epizodów w ciągu życia. Jednocześnie mogą prowadzić stosunkowo normalne życie pomiędzy epizodami. U innych osób może wystąpić spadek ich zdolności do funkcjonowania z małą poprawą między epizodami psychotycznymi. Objawy schizofrenii mogą się pogarszać i poprawiać w cyklach zwanych nawrotami i remisją.

Schizofrenia jest terminem nadanym złożonej grupie zaburzeń psychicznych. Różne rodzaje schizofrenii mogą mieć dzielić te same objawy. Na podstawie objawów rozróżniamy kilka podtypów schizofrenii:

  • Schizofrenia paranoidalna: chorzy są przekonani że są prześladowani lub skoncentrowani na ukaraniu kogoś. Ich myślenie, mowa i emocje nie wykazują zaburzeń.
  • Schizofrenia hebefreniczna (zdezorganizowana): chorzy są zdezorientowani i splątani, nwystępują zaburzenia mowy. Ten typ choroby charakteryzuje się nieadekwatnością reakcji. Chorzy mogą zachowywać się dziecinnie lub przekazywać całkowity brak emocji. Często mają zdezorganizowane zachowania, które mogą zakłócić ich zdolność do wykonywania codziennych czynności, takich jak przygotowywanie posiłków czy dbanie o higienę osobistą.
  • Schizofrenia katatoniczna: Główne objawy występują na płaszczyźnie fizycznej. Pacjenci zwykle pozostają nieruchomi nie reagując na otoczenie. Czasami pacjenci wykonują specyficzne ruchy lub przyjmują dziwaczne pozy. Czasami mogą jednak powtórzyć słowo lub frazę wypowiedziane przez inną osobę. W niektórych przypadkach pacjenci mogą przejawiać tak zwany negatywizm katatoniczny – stawiać opór przed wykonaniem jakichkolwiek czynności, bądź wykonywać czynności odwrotne. Pacjenci katatoniczni narażeni są na zwiększone ryzyko niedożywienia, wyczerpania, bądź samookaleczenia.
  • Schizofrenia niezróżnicowana: ten podtyp rozpoznaje się, gdy objawy u danego pacjenta nie definiują wyraźnie jednego z pozostałych trzech podtypów .
  • Schizofrenia rezydualna: objawy długotrwałe pojawiają się coraz częściej. Jest diagnozowana obecnością niektórych objawów negatywnych (np. bez wyrazu twarzy, puste spojrzenia, monotonia mowy, pozorny brak zainteresowania światem i innymi ludźmi, brak poczucia przyjemności) .

Przyczyny schizofrenii

Schizofrenia

Eugen Bleuler – twórca pojęcia schizofrenia

Dokładna przyczyna schizofrenii nie jest jeszcze znana. Wiadomo jednak, że schizofrenia – podobnie jak nowotwory i cukrzyca – jest chorobą na bazie biologicznej. Nie jest ona wynikiem złego wychowania lub osobistej słabości. Badacze wskazują na wiele czynników odgrywających istotną rolę w rozwoju schizofrenii. Między innymi:

  • Genetyka (dziedziczność): Schizofrenia ma tendencję występowania w rodzinach, co oznacza większe prawdopodobieństwo rozwoju schizofrenii gdy jest przykazywana z rodziców na dzieci.
  • Chemia mózgu: U schizofreników mogą występować zaburzenia równowagi substancji w mózgu. Osoby te mogą być bardzo wrażliwe lub produkować zbyt duże ilości dopaminy. Jest ona neuroprzekaźnikiem, czyli pomaga komórkom nerwowym wysyłać do siebie informacje. Nierównowaga dopaminy wpływa na sposób reakcji na takie bodźcie jak dźwięki, zapachy i może prowadzić do halucynacji i urojeń .
  • Nieprawidłowości w działaniu mózgu: Badania wykazały, iż wielu schizofreników cechuje się nieprawidłową strukturą i funkcjonowaniem mózgu.
  • Czynniki środowiskowe: Dane wskazują, że niektóre czynniki środowiskowe, takie jak infekcje wirusowe, ekspozycja na toksyny takie jak marihuana lub duża ilość stresu, mogą wywoływać schizofrenię u osób, które odziedziczyły skłonności do rozwoju choroby. Schizofrenia często ujawnia się, gdy organizm przechodzi zmiany hormonalne i fizyczne np.: u nastolatków lub w czasie ciąży.

Kto może zachorować?

Każdy może zachorować na schizofrenię. Choroba jest diagnozowana na całym świecie, we wszystkich rasach i kulturach. Choć może występować w każdym wieku, schizofrenia zazwyczaj pojawia się w wieku nastoletnim lub około 20 roku życia. Zaburzenie w równym stopniu dotyka kobiety jak i mężczyzn. Jednakże u mężczyzn pierwsze objawy pojawiają się już u dwudziestolatków, natomiast u kobiet dekadę później. Wcześniejsze występowanie objawów może być związane z przebytymi chorobami. U dzieci powyżej 5 roku życia może także rozwinąć się schizofrenia. Występuje ona jednak bardzo rzadko przed okresem dojrzewania.

Częstotliwość występowania schizofrenii?

Schizofrenia występuje u około 1% populacji. Na przykład około 2,2 mln Amerykanów w wieku 18 lat i starszych, cierpi z powodu schizofrenii.




Objawy schizofrenii

Osoby ze schizofrenią mogą mieć szereg objawów obejmujących zmiany zachowania i osobowości. Gdy choroba pojawia się po raz pierwszy, zwykle objawysą nagłe i ciężkie .

Najczęstsze objawy schizofrenii, można podzielić na trzy kategorie : objawy pozytywne, zaburzenia i objawy negatywne.

Objawy pozytywne schizofrenii

W tym przypadku słowo pozytywne nie oznacza „dobry”. Odnosi się do objawów, które nie są obecne u osób zdrowych. Objawy te są niekiedy określane jako objawy psychotyczne, obejmują :

  • Urojenia: to dziwne przekonania, które nie są oparte na rzeczywistości, człowiek nie chce się poddać, nawet jeśli przedstawiane są mu fakty . Na przykład, osoby cierpiące na urojenia mogą uwierzyć, że ludzie mogą usłyszeć jego lub jej myśli, że on lub ona jest Bogiem lub diabłem.

  • Halucynacje: Te objawy obejmują postrzeganie wrażeń, które nie są prawdziwe, takie jak widzenie rzeczy ,które nie istnieją, słyszenie głosów, wyczuwanie dziwnych zapachów , posiadanie „zabawnego” smaku w ustach i uczucie odczucia na skórze, chociaż nic nie dotyka ciała chorej osoby. Słyszenie głosów jest to najczęściej występujące omamy u osób ze schizofrenią. Głosy mogą wypowiedzieć się na temat zachowania danej osoby , obrażają osoby, lub wydają im polecenia.

  • Katatonia: stan zmniejszonej bądź zwiększonej aktywności ruchowej

Objawy schizofrenii zdezorganizowanej  to tak zwane objawy pozytywne. Odzwierciedlają one niezdolność chorego do jasnego myślenia i odpowiednich reakcji na otoczenia. Przykłady schizofrenii hebefrenicznej to :

  • konstruuowane zdania nie mają sensu, chorzy używają nieadekwatnych słów, nie angażują się w rozmowę

  • szybkie przeskoki z jednej myśli do drugiej.

  • niezdolność do podejmowania decyzji,

  • zapominanie lub gubienie rzeczy,

  • powtarzanie ruchów lub gestów, na przykład chodzenie w kółko,

  • problemy z percepcją codziennych bodźców, dźwięków i uczuć.

Poznawcze objawy schizofrenii

Objawy poznawcze obejmują:

  • Słabe funkcjonowanie wykonawcze (umiejętność rozumienia informacji i wykorzystania ich do podejmowania decyzji),

  • kłopoty z koncentracją lub utrzymaniem uwagi,

  • trudności z pamięcią roboczą (możliwość korzystania z informacji natychmiast po jej poznaniu)

Negatywne objawy schizofrenii

W tym przypadku negatywne słowo nie oznacza ” źle „, ale odzwierciedla brak niektórych normalnych zachowań osób ze schizofrenią . Negatywne objawy schizofrenii obejmują :

  • ograniczenie, bądź całkowity brak emocji,
  • wycofanie się z życia rodzinnego i towarzyskiego,
  • zmniejszona energia,
  • brak motywacji,
  • utrata przyjemności lub zainteresowania w życiu,
  • zaniedbywanie higieny osobistej.

Diagnoza

Schizofrenia

Aktywność mózgu i osób zdrowych (z lewej) i chorych na schizofrenie (z prawej)

W przypadku wystąpienia objawów schizofrenii, lekarz powinien przeprowadzić analizę historii medycznej pacjenta. Chociaż nie istnieją żadne badania laboratoryjne umożliwiające zdiagnozowanie schizofrenii, lekarz może zastosować różne testy, takie jak prześwietlenia i badania krwi, aby wykluczyć chorobę fizyczną lub zatrucie (na przykład psychozy wywołane substancjami) jako przyczynę objawów.

Jeśli lekarz nie stwierdzi, żadnego fizycznego powodu dla objawów schizofrenii, może on skierować osobę do psychiatry lub psychologa. Psychiatrzy i psychologowie przeprowadzają specjalnie zaprojektowany wywiad oraz stosują narzędzia oceny osoby, u której podejrzewa się zaburzenia psychotyczne. Terapeuta opiera swoją diagnozę na sprawdzeniu objawów i obserwacji pacjenta. Schizofrenię diagnozuje się jeśli objawy występują i trwają co najmniej sześć miesięcy.

Leczenie schizofrenii

Celem leczenia schizofrenii jest eliminacja objawów i redukcja prawdopodobieństwa wystąpienia nawrotów choroby. Leczenie schizofrenii może obejmować:

  • Leki: środki stosowane w leczeniu schizofrenii nazywane są lekami przeciwpsychotycznymi. Leki te nie leczą schizofrenii, ale pomagają złagodzić najbardziej niepokojące objawy, takie jak urojenia, halucynacje i problemy myślenia.

  • Psychoterapia: choć leki mogą łagodzić objawy schizofrenii, różne psychospołeczne zabiegi mogą pomóc w rozwiązaniu problemów behawioralnych, psychologicznych i społecznych związanych z chorobą. Dzięki terapii, pacjenci mogą również nauczyć się radzić z objawami choroby, identyfikować sygnały ostrzegawcze nawrotu choroby i opracować plan zapobiegania nawrotom. Psychoterapię obejmują:

  1. Rehabilitacja, która skupia się na umiejętnościach społecznych i przystosowaniu do pracy, aby pomóc ludziom ze schizofrenią żyć w społeczeństwie i żyć tak niezależnie, jak tylko jest to możliwe .
  2. Psychoterapia indywidualna, może pomóc choremu lepiej zrozumieć siebie i swoją chorobę oraz poznać sposoby radzenia sobie z nią.
  3. Terapia rodzinna, która ma na celu efektywne pomaganie rodzinom w radzeniu sobie z chorą osobą.

  4. Terapia grupowa, która może zapewnić dalsze wzajemne wsparcie .
  • Hospitalizacja: pacjenci ze schizofrenią mogą być leczeni ambulatoryjnie. W przypadku szczególnie ciężkich objawów, lub gdy występuje niebezpieczeństwo iż stworzą zagrożenie dla siebie bądź innych, stosuje się hospitalizację w celu ich stabilizacji.

  • Leczenie elektrowstrząsami (ECT): procedura ta polega na przymocowaniu elektrod do głowy pacjenta i aplikacji serii impulsów elektrycznych. Mimo iż ta forma leczenia jest rzadko stosowana w leczeniu schizofrenii może być skuteczna, gdy zawodzą leki lub występuje ciężka depresja.

  • Psychochirurgia: lobotomia, operacyjne zerwanie niektórych szlaków nerwowych w mózgu. Procedury te były stosowane u niektórych pacjentów z ciężką, przewlekłą schizofrenią. Obecnie procedura ta jest wykonywana tylko w rzadkich przypadkach. Znacznie lepsze wyniki osiągane są za pomocą procedur mniej drastycznych i niebezpiecznych dla zdrowia.

Komentarze

  1. Paweł
    6 czerwca 2014

    Leave a Reply

    Żaneta. Rozumiem Cię. Też jestem chory. Nie mam przyjaciół ani nawet znajomych… z Tobą chętnie porozmawiam. Mój e-mail: paweel.paweel@vp.pl i nie wiem kiedy zdołam odpowiedzieć bo za 2 tyg. wyjeżdżam na leczenie (2 miesiące). Napisz do mnie, może jakoś razem będziemy sobie z tym radzili bo samemu jest ciężko i często to nie prowadzi do poprawy. Trzymaj się ciepło.

  2. zaneta
    29 maja 2014

    Leave a Reply

    Mam ta chorobe i jest tragicznie. Wiem ze nie dam sobie rady z zyciem

Dodaj komentarz