Choroby i zaburzenia

Sepsa (posocznica)

Sepsa - bakterie
Źródło: Lightspring/Shutterstock

Sepsa jest poważnym schorzeniem spowodowanym silną reakcją immunologiczną organizmu na infekcję. W jej wyniku białka, uwalniane do krwi w celu walki z zakażeniem, doprowadzają do poważnego stanu zapalnego.

Ten stan zapalny może spowodować uszkodzenie organów. Krzepnięcie krwi podczas sepsy zmniejsza dopływ krwi do kończyn i narządów wewnętrznych, pozbawiając je jednocześnie składników odżywczych i tlenu. W ciężkich przypadkach przestaje pracować nawet kilka organów wewnętrznych. W najgorszych przypadkach infekcja prowadzi do zagrażającemu życiu spadku ciśnienia krwi, czyli  tzw. wstrząsu septycznego. W wyniku tego może szybko dojść do przerwania pracy niektórych narządów – płuc, nerek i wątroby – a w wyniku tego doprowadzić nawet do śmierci osoby z sepsą.

Termin sepsa jest często używany zamiennie z nazwą posocznica, która jest poważnym, zagrażającym życiu zakażeniem, które pogarsza się bardzo szybko i często kończy się śmiercią.

Przyczyny sepsy i czynniki ryzyka

Infekcje bakteryjne są najczęstszą przyczyną sepsy (posocznicy). Jednakże, sepsa może być również spowodowana innymi infekcjami. Zakażenie może rozpocząć się w dowolnym miejscu, gdzie bakterie lub inne czynniki zakaźne mogą wniknąć do organizmu. Może więc rozpocząć się od czegoś tak pozornie nieszkodliwego jak obtarte kolano lub naskórek. Mogą to być także bardziej poważne choroby lub schorzenia, takie jak zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowych lub zakażenie układu moczowego. Sepsie może towarzyszyć infekcja kości, zwana zapaleniem szpiku kostnego. U pacjentów hospitalizowanych częstymi miejscami początku infekcji są nacięcia chirurgiczne, cewniki lub odleżyny.

Mimo, że każdy może zachorować na sepsę, pewne grupy ludzi są na nią bardziej narażone. Są to:

  • osoby, których układ odpornościowy funkcjonuje nieprawidłowo z powodu innych chorób, takich jak HIV / AIDS lub nowotwór. Większym ryzykiem obarczone są także osoby stosujące leki, które hamują działanie układu odpornościowego, takie jak sterydy i te wykorzystywane w celu zapobiegania odrzucenia przeszczepionych organów.
  • Bardzo małe dzieci.
  • Osoby starsze, zwłaszcza jeśli występują u nich inne problemy zdrowotne.
  • Ludzie, którzy niedawno leżeli w szpitalu i / lub poddawani byli inwazyjnym zabiegom medycznym.
  • Osoby chorujące na cukrzycę.

Sepsa – objawy

Ponieważ sepsa może być spowodowana zakażeniem różnych miejsc w organizmie, może powodować także wiele różnych objawów. Przyspieszony oddech i zmiana stanu psychicznego, takie jak zmniejszenie czujności lub zamieszanie, mogą być pierwszymi oznakami, że zaczyna się rozwijać sepsa. Inne częste objawy to:

  • gorączka i dreszcze lub, alternatywnie, bardzo niska temperatura ciała,
  • zmniejszona częstotliwość oddawania moczu,
  • szybkie tętno / puls,
  • szybki oddech,
  • nudności i wymioty,
  • biegunka.

Leczenie sepsy

Pierwszym krokiem do skutecznego wyleczenia posocznicy (sepsy) jest szybka diagnoza. Jeśli istnieje podejrzenie tej choroby, to lekarz może przeprowadzić badania, aby znaleźć:

  • bakterie w krwi lub innych płynach ustrojowych,
  • źródło infekcji przy użyciu takich technik jak promieniowanie rentgenowskie, tomografia komputerowa, USG lub ultradźwięki,
  • wysoką lub niską liczbę białych krwinek,
  • niską ilość płytek krwi,
  • niskie ciśnienie krwi,
  • zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (kwasica),
  • nieprawidłowe działanie nerek lub wątroby.

Inne badania płynów ustrojowych oraz badania radiologiczne, takie jak badanie rentgenowskie lub tomografia komputerowa, często mogą pomóc w zdiagnozowaniu przyczyny zakażenia. Ludzie, u których rozpoznano ciężką sepsę, są zazwyczaj hospitalizowani w oddziale intensywnej opieki medycznej (OIOM), gdzie lekarze starają się ograniczyć infekcję, utrzymać funkcjonowanie najważniejszych organów oraz regulować ciśnienie krwi.

Leczenie sepsy zazwyczaj rozpoczyna się od:

  • antybiotyków o szerokim spektrum działania, które zabijają wiele rodzajów bakterii,
  • uzupełniania płynów, aby utrzymać ciśnienie krwi,
  • podawania tlenu, w celu utrzymania jego prawidłowego poziomu we krwi.

Po zidentyfikowaniu źródła zakażenia lekarz może przypisać lek mający zwalczyć konkretny czynnik tego zakażenia. W zależności od nasilenia i efektów działania sepsy, mogą okazać się potrzebne także inne rodzaje leczenia, takie jak podłączenie osoby chorej do urządzeń wspomagających oddychanie lub wykonujących dializę nerek. Czasami niezbędna jest także operacja w celu oczyszczenia miejsca infekcji.

Często lekarze sięgają po inne środki, w tym leki, które powodują zwężenie naczyń krwionośnych w celu poprawienia ciśnienia krwi.

Uwaga! U osób, które przeżyły sepsę mogą wystąpić trwałe uszkodzenia narządów.

Treść artykułu została skonsultowana z lekarzem