Choroby i zaburzenia

Zespół Aspergera

zespol-aspergera
źródło: qld.gov.au

Czym jest zespół Aspergera?

Zespół Aspergera, zwany czasami także zaburzeniem Aspergera, jest rodzajem całościowego zaburzenia rozwojowego (tzw. CZR lub PDD). PDD to grupa schorzeń, które dotyczą opóźnień w rozwoju wielu podstawowych umiejętności, a w szczególności zdolności do poznawania innych, komunikowania się oraz używania wyobraźni.

Zespół Aspergera został nazwany po austriackim lekarzu, Hansie Aspergerze, który po raz pierwszy opisał to zaburzenie w 1944 roku. Zespół Aspergera nie był jednak uznawany za unikalne zaburzenie jeszcze przez długi czas. Choroba ta jest diagnozowana zazwyczaj w wieku dziecięcym.

Mimo, że zespół Aspergera jest podobny pod pewnymi względami do autyzmu – innej, bardziej dotkliwej choroby CZR – istnieją między nimi pewne istotne różnice. Dzieci z zespołem Aspergera zwykle funkcjonują lepiej niż te chore na autyzm. Ponadto, dzieci z zespołem Aspergera mają zazwyczaj poziom inteligencji na poziomie zbliżonym do normalnego oraz prawie normalnie rozwijają zdolności językowe, choć mogą u nich z wiekiem rozwijać się także problemy z komunikacją z innymi osobami.

Objawy zespołu Aspergera

Objawy zespołu Aspergera są różnorakie. Należą do nich zarówno objawy łagodne jak i ciężkie. Typowe objawy zaburzenia Aspergera to:

  • Problemy z umiejętnością życia w społeczeństwie: dzieci z zespołem Aspergera mają na ogół trudności w interakcji z innymi i często czują się nieswojo w kontaktach z innymi ludźmi. Na ogół nie nawiązują łatwo przyjaźni. Mają także trudności w inicjowaniu i prowadzeniu rozmowy.
  • Ekscentryczne lub powtarzające się zachowania: u dzieci z tą chorobą mogą rozwinąć się dziwne, powtarzające się ruchy, takie jak wykręcanie ręki lub palców.
  • Niestandardowe rutyny i rytuały: dziecko z zespołem Aspergera może stosować pewne rytuały, z których nie chce zrezygnować. Może to być na przykład codzienne ubieranie odzieży w określonej kolejności.
  • Trudności komunikacyjne: osoby z zespołem Aspergera mają problem w nawiązaniu kontaktu wzrokowego podczas rozmowy z inną osobą. Mogą mieć również trudności z korzystaniem z mimiki, gestykulacji oraz zrozumieniem języka ciała. Osoby te mają także tendencję do nie rozumienia kontekstu zdania oraz są bardzo dosłowne w swoich wypowiedziach.
  • Ograniczony zakres zainteresowań: dziecko z zespołem Aspergera może rozwijać intensywne, niemal obsesyjne zainteresowanie wybranymi przez siebie, niestandardowymi obszarami zainteresowań, takimi jak pogoda, statystyki sportowe czy nawet mapy.
  • Problemy z koordynacją: ruchy dzieci z zespołem Aspergera mogą wydawać się dziwne i niezdarne.
  • Nieprzeciętne umiejętności, talent: wiele dzieci dotkniętych tą chorobą jest wyjątkowo utalentowanych lub uzdolnionych w takich dziedzinach jak muzyka czy matematyka.

Przyczyny zespołu Aspergera

Dokładna przyczyna wystąpienia zespołu Aspergera nie jest obecnie znana. Jednakże fakt, że zazwyczaj choroba ta występuje u części członków rodziny sugeruje, iż jest to choroba dziedziczona.

Diagnoza zespołu Aspergera

Jeżeli u pacjenta wystąpią wybrane objawy to lekarz rozpocznie diagnozę zapoznając się z pełną historią medyczną oraz wykona badanie lekarskie i neurologiczne. Wiele osób z zespołem Aspergera cechuje niskie napięcie mięśniowe i dyspraksja lub problemy z koordynacją. Chociaż nie istnieją obecnie żadne testy na zespół Aspergera, to lekarz może zastosować różne badania – takie jak wykonanie zdjęcia rentgenowskiego lub badania krwi – w celu ustalenia czy nie jest to na przykład zaburzenie fizyczne wywołujące wybrane objawy.

Jeśli nie stwierdzono u dziecka choroby fizycznej to może zostać ono skierowane do specjalisty zajmującego się zaburzeniami rozwojowymi u dzieci. Lekarz postawi diagnozę na podstawie określenia poziomu rozwoju dziecka oraz obserwacji jego mowy i zachowania, w tym zdolności do zapoznawania się z innymi.

Leczenie zespołu Aspergera

Na chwilę obecną nie ma możliwości wyleczenia z tej choroby, jednak różne działania mogą poprawić funkcjonowanie osób chorych na zespół Aspergera oraz zmniejszyć natężenie niepożądanych zachowań. Leczenie może obejmować:

  • Wyspecjalizowaną szkołę: edukacja dostosowana do tego, aby spełnić indywidualne potrzeby edukacyjne chorego dziecka.
  • Modyfikację zachowań: strategie wspierania pozytywnych zachowań oraz zmniejszania natężenia zachowań niepożądanych.
  • Terapię: zajęcia mające na celu zwiększenie zdolności fizycznych lub mowy dziecka.
  • Wzmacnianie umiejętności społecznych: terapie mające na celu pomóc w budowaniu umiejętności społecznych,  umiejętność odczytywania werbalnych i niewerbalnych sygnałów, czego często brakuje osobom z zespołem Aspergera.
  • Leki: leki pomagające w leczeniu konkretnych objawów takich jak lęk, depresja, nadaktywności lub zaburzenia obsesyjno-kompulsywne.

Przyszłość osób chorych na zespół Aspergera

Dzieci z zespołem Aspergera są narażone na ryzyko rozwoju innych powiązanych chorób, takich jak depresja, schizofrenia, ADHD, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Istnieją jednak różne możliwości leczenia tych schorzeń.

Dzięki, często co najmniej średniemu lub wyższemu niż średni, poziomowi inteligencji, wiele osób z zespołem Aspergera jest w stanie funkcjonować w miarę samodzielnie. Mogą one jednak nadal napotykać problemy podczas integracji z innymi dorosłymi osobami.

Treść artykułu została skonsultowana z lekarzem

  • Beata Jodel

    Co z terapią ZA dla osób dorosłych (powyżej 20 lat)? Czy ZA uprawnia do otrzymywania renty po otrzymaniu diagnozy?

  • Sylwia

    W Koszalinie jest placówka obok radia. Tam dobrze się zajmują takimi dziećmi.

  • aga

    Moj syn ma 10 lat choruje na Zespół Aspergera, zaburzenia obsesyjno buntownicze, nerwice natrectw. Prowadze terapie jednak ona nic nie pomaga w sumie to sie nie dziwie bo Pani poradni powiedziała mi ze pojedzie na szkolenie i spróbuje sie dowiedziec jak rozmawia sie z takimi dziećmi. Chciałam prosic o kontakt do kogos kto zajmuje sie takimi dziecmi??

    • ROBERT

      niech go pani wyśle do specjalnej, błagam. męczymy sie z takim samym 8 lat wszyscy cierpią i on i my

      • Kasia Kołodyńska

        Osoby z Zespołem Aspergera nie są debilami, a już na pewno nie muszą chodzić do szkoły specjalnej (sądząc po Twojej wyypowiedzi, ktoś inny powinien był do niej codzić w dzieciństwie). Ich IQ jest w normie, albo nawet wyższe, co pozwala na uniknięcie kłopotów z ocenami w zwykłej szkole. Mało tego – dzięki swoim fiksacjom, wytrwałości i inteligencji, mogą stać się bardzo dobrzy z jakiegoś przedmiotu, i osiągnąć wiele sukcesów na olimpiadach i konkursach. Dzięki temu, że wolą rozmawiać z nauczycielami, są przez nich uważani za grzeczniejszych i kulturalniejszych, nawet, jeśli od czasu do czasu dostaną ataku złości. Ja sama mam Zespól Aspergera. Czy wypowiadam się teraz jak osoba ułomna, ze skrajnymi zaburzeniami? Taka, którą trzeba by zamknąć w specjalnej placówce, i nigdy z niej nie wypuszczać? Przez swoją fiksację na punkcie języków i świetną pamięć, mówię biegle po angielsku, choć mam dopiero 14 lat. Ukończyłam podstawówkę ze średnią 5.66, mam jasno określone plany na przyszłość i konsekwentnie do nich dążę. Co do przyjaciół, to wprawdzie nie mam ich zbyt wielu, ci jednak, z którymi się trzymam, są ,,wypróbowani” i wiem, że mogę na nich zawsze liczyć. Jeśli zaś chodzi o rutyny, to owszem, jest ich kilka i nie zamierzam z nich rezygnować, ale z drugiej strony, co to za różnica, czy założę wszystkie ubrania na raz, czy ubiorę skarpetki na moment przed wyjściem do szkoły? Czy jest coś złego w tym, że w czwartek po lekcjach zawsze kupię sobie snickersa? Albo że we wtorek zawsze oddam książki pisane po niemiecku, w środę – po rosyjsku, a w piątek – po angielsku? Czy z tego powodu powinnam chodzić do szkoły specjalnej?

        Moim zdaniem, osoby z Zespołem Aspergera powinny być traktowane jak normalni ludzie. Wysyłając ich do szkół specjalnych, sprawiamy, że będą one widziały w sobie tylko chorobę, a nie zdolności, i przekreślimy ich szanse na dobrą przyszłość, przy okazji zabierając miejsce komuś, kto takiej placówki by naprawdę potrzebował. Kiedyś, byliśmy po prostu ekscentrycznymi, ale dobrymi i grzecznymi uczniami, którzy zdobywali sukcesy na olimpiadach, i którym dokuczały prymitywniejsze dzieci, a teraz osoby takie jak Pan próbują nam przypiąć łatkę upośledzonych. Niech Pan spróbuje, zamiast traktować dziecka jako innego, po prostu postępować z nim tak, jak by pan postępował ze zwykłym dzieckiem. Nie bez powodu Zespół Aspergera często pozostaje niezdiagnozowany (ja dowiedziałam się, że go mam dopiero 2 lata temu, a u mojego ojca odkryto go, gdy miał 46 lat). W końcu, nie różnimy się tak bardzo od innych ludzi.