Artykuły partnerów

Dlaczego niektórym wystarczy krótki sen?

Wyobraź sobie świat, w którym rzadko chodzimy spać. Dla większości osób będzie to prowadzić do poważnego w skutkach pozbawienia snu, ale dla innych to rzeczywistość. Są to krótko śpiący ludzie, którzy mogą normalnie funkcjonować przesypiając mniej niż zalecaną ilość snu bez znanych skutków ubocznych.

Do tej pory przeprowadzono tylko kilka badań na krótko śpiących, gdyż ten typ ludzi jest rzadki. Często nie są oni świadomi, że mają zaburzenia. Dr Christopher Jones, profesor neurologii klinicznej na Uniwersytecie w Utah mówi, że zidentyfikowano tylko około 20 prawdziwych krótko śpiących ludzi, i mają oni kilka ciekawych cech. Ich rytmy dobowe (krótkie cykle biologiczne organizmu) różnią się od większości ludzi, ich nastroje są optymistyczne, są oni szczuplejsi niż przeciętnie – chociaż pozbawienie snu zazwyczaj podnosi ryzyko otyłości. Wydaje się, że również mają wysoką tolerancję na ból fizyczny i niepowodzenia psychologiczne.

Według wielu badań przeciętny człowiek powinien spać siedem lub więcej godzin na dobę, w regularnych odstępach w celu promowania dobrego zdrowia, jednak co się stanie gdy myślimy, że jesteśmy krótko śpiącymi, ale tak naprawdę nie jesteśmy nimi? Wtedy najzwyczajniej będziemy pozbawieni snu.
Prof. David F. Dinges – główny amerykański badacz snu i profesor na Uniwersytecie w Pensylwanii, wyjaśnił różnicę między krótko śpiącymi a pozbawionymi snu:

Wśród osób, które śpią tyle samo, są dramatyczne osobnicze różnice w ich podatności na skutki braku snu. Przez lata badano setki zdrowych osób dorosłych, kobiet i mężczyzn w wieku do lat 50. Badano do tego wieku, ponieważ wiemy, że po 50 roku życia ludzie są mniej zdolni do spania przez dłuższy czas, więc sen jest często krótszy lub występują choroby przewlekłe, które przeszkadzają w zasypianiu i spaniu.

Badając tych zdrowych ludzi poprzez pozbawienie ich snu, okazało się, że niektórzy mają katastrofalnie poważne reakcje na brak snu: walczą z brakiem koncentracji i szybkim przyrostem masy ciała.
Inni mają takie same efekty, ale nie są tak dramatyczne, jak wyżej wspomniano.
Następnie trzecia grupa osób, którzy nie mają tych efektów wcale. Jest ich niewiele i mogą przejść przez długi okres z ograniczonym spaniem bez problemów. Jednak należy pamiętać, że nie zawsze są oni krótko śpiącymi. Niektórzy z nich rzeczywiście potrzebują 7 lub 8 godzin snu w nocy, ale kiedy pozbawimy ich tego czasu spania i tak są bardziej odporni. Będą czuć się osłabieni, ale nie cierpią z powodu deficytu tak szybko jak inni ludzie.
I na końcu mamy ludzi, którzy są krótko śpiącymi. Część z nich stwierdza , że faktycznie cierpi na deficyt snu, ale nie doświadczają zmian biologicznych lub innych. To sugeruje, że nie tylko istotnym jest ile snu trzeba, ale również jak podatni jesteśmy na efekty nie wystarczającej ilości godzin spania. Wysokie wewnętrzne korelacje neurobehawioralne w odpowiedzi na brak snu sugerują, że różnice te są podobne do znamion fenotypowych i mogą zawierać elementy genetyczne.
Badania wykazały, że jeśli nie ma wystarczającej ilości snu, a nie jesteśmy krótko śpiącymi można przybrać na wadze szybciej i będziemy bardziej narażeni na cukrzycę i choroby układu krążenia.

Prof. Dinges i jego zespół przeprowadzili badania z 194 osobami przez pięć dni gdzie pozwolono im na cztery godziny snu. Inna grupa była w laboratorium na tyle samo czasu i uzyskała dziesięć godzin snu każdej nocy. 194 osób, które miały swój sen ograniczony zyskały kilo wagi w ciągu pięciu dni i nie były świadome faktu, że bezmyślnie spożywały w ciągu dnia tłuste potrawy w szybszym tempie.

Benjamin Franklin, Thomas Jefferson i Leonardo da Vinci według rachunków historycznych byli zbyt zajęci, aby spać dużo. Winston Churchill i Thomas Edison spali mniej, ale lubili ucinać sobie drzemki.
Wiele ludzi, którzy mówią, że są krótko śpiący nie są naprawdę nimi, chwalą się tylko ponieważ czas jest tak przydatny dla nas wszystkich. Czas snu jest postrzegany jako towar, który w zamian za czas przebudzenia można wykorzystać, aby być bardziej wydajnym.

Innym problemem jest jak sen wpływa również na czas podróży. Wiemy już, że czas dojazdów do pracy zajmuje dłużej w większych aglomeracjach miejskich i wielu ludzi często musi wstać dużo wcześniej przed pracą – ostateczny rezultat to ściśnięty czas do granic możliwości oraz nie uzyskiwanie prawidłowej ilości snu .
Tak, wysoka intensywność życia może sprawić, że krótkie spanie bez konsekwencji jest pożądane.

Zmienność w potrzebie snu zależy od czynników genetycznych, behawioralnych i środowiskowych. Lepsze zrozumienie dokładnych mechanizmów biologicznych leżących u podstaw snu wciąż wymaga dalszych badań naukowych w celu zmniejszenia pozbawienia snu, który może mieć katastrofalne skutki dla niektórych ludzi. Brak snu to moment kiedy nasz mózg mówi: “Przykro mi, że jesteś pozbawiony snu do tego stopnia, że jesteś stymulowany pomimo słońca na zewnątrz, ale mam zamiar iść spać”. To może być bardzo niebezpieczne, zwłaszcza jeśli jedziesz samochodem. Należy pamiętać, że to na czym śpimy także ma ogromne znaczenie dla jakości spania. Materac i łóżko oraz sypialnia odgrywają istotną rolę w tym procesie. Materace piankowe na przykład świetnie współgrają z ciężarem i ciepłotą naszego ciała, dając pełny relaks mięśniom i kręgosłupowi. A tylko wtedy, w pełni zrelaksowani, będziemy mogli szybciej zasnąć i spać snem zdrowym.

Jak można zdiagnozować pozbawienie snu?
Prof. Dinges wyjaśnił: “To jest pytanie, na które wielu lekarzy zwraca szczególną uwagę. Jeśli zapytać kogoś: jak śpiący jesteś? Odpowiedź będzie trudna. Nawet jeśli dać pacjentom skalę naukową, aby ocenić siebie, nie zadziała to zbyt dobrze. Więc wielu lekarzy na całym świecie pyta pacjenta, czy kiedykolwiek zasnął podczas jazdy samochodem lub oglądając telewizję? Jeśli ktoś informuje, że wszystkie te rzeczy mu się przytrafiły – i nie rzadko – to jest zazwyczaj postrzegane przez lekarza jako nadmierna senność, nawet czasem związana ze stanem medycznym.

Diagnoza jest prosta – jeśli nie możesz czuwać na spotkaniu wygodnym fotelu, rozmawiając z kimś, na sali lekcyjnej, podczas prowadzenia samochodu. Jeśli Twoje powieki są zamknięte, głowa opada, masz problemy, aby nie zasnąć, ziewasz, walczysz ze snem – to oznacza, że jesteś pozbawiony snu.

zdjęcie: dostarczone przez autora treści