Badania

Rezonans magnetyczny

Rezonans magnetyczny (ang. Magnetic Resonance Imaging – MRI)

Rezonans magnetyczny
Rezonans magnetyczny, autor: Tomas Vendis

Rezonans magnetyczny jest badaniem wykorzystującym pole elektromagnetyczne w celu zobrazowania organów i struktur wewnętrznych pacjenta. W zależności od zastosowania MRI może dostarczać informacji, zbliżonych do tych, jakie można uzyskać za pomocą badań rentgenowskich, ultradźwięków czy tomografii komputerowej. Jednakże umożliwia pozyskanie także unikalnego zestawu danych.

W celu przeprowadzenia badania MRI ciało badanego umieszczane jest w urządzeniu zawierającym bardzo silny magnes. Czasem, aby poprawić jakość obrazu oraz obserwować funkcjonowanie obrazowanych organów, podaje się specjalny środek kontrastowy. Wyniki badania MRI reprezentowane są za pomocą cyfrowych obrazów, które mogą być archiwizowane w celu dalszej analizy. Zazwyczaj w trakcie procesu leczenia umożliwia się także podgląd obrazów wszędzie tam gdzie prowadzone są zabiegi m. in. na salach operacyjnych.

Nie wszystkie urządzenia MRI są zamknięte. Istnieją także rozwiązania otwarte, dla pacjentów o szczególnie dużych rozmiarach lub z silną klaustrofobią, jednakże obrazy z nich pochodzące ustępują jakością tradycyjnym rozwiązaniom.

Cel badania rezonansem magnetycznym (MRI)

Badanie rezonansem może być zlecone z różnych powodów. Wykorzystuje się je  do diagnostyki i lokalizacji zmian nowotworowych, krwawień wewnętrznych, chorób naczyń krwionośnych oraz infekcji. Badanie MRI wykonuje się także w celu pozyskania bardziej szczegółowych informacji o problemach zaobserwowanych podczas badań rentgenowskich, USG lub tomografii komputerowej. Badanie MRI poszczególnych organów może być wykonywane w celu określenia różnych schorzeń:

  • Głowa:  umożliwia obserwacje mózgu w celu diagnostyki nowotworowej, tętniaków, krwawień i innych uszkodzeń spowodowanych wylewami. MRI może być wykorzystywane do diagnostyki  problemów z oczami oraz nerwami wzrokowymi i słuchowymi.
  • Klatka piersiowa: obserwowane jest serce wraz z naczyniami wieńcowymi. Pozwala zaobserwować też uszkodzenia płuc oraz wczesną diagnostykę raka piersi.
  • Naczynia krwionośne:  wykorzystanie rezonansu magnetycznego do diagnostyki przepływu krwi w naczyniach nazywane jest angiografią. Pozwala ona na diagnostykę arterii, zatorów naczyń krwionośnych oraz tętniaków. Czasem wykorzystywany jest dodatkowy środek kontrastowy.
  • Podbrzusze i miednica: badanie MRI może diagnozować problemy z: wątrobą, pęcherzykiem żółciowym, trzustką, nerkami i pęcherzem. Wykorzystywane jest do diagnostyki nowotworów, zatorów i infekcji. Dodatkowo w przypadku kobiet umożliwia dokonania obrazowania macicy i jajników, natomiast u mężczyzn – prostaty.
  • Kości i stawy: rezonans magnetyczny może być wykorzystany do diagnostyki artretyzmu, problemów ze stawami, szpikiem kostnym , więzadłami i ścięgnami. MRI może także rozstrzygnąć czy nastąpiło złamanie kości jeśli wyniki zdjęć rentgenowskich są niejednoznaczne.
  • Kręgosłup: badanie rezonansem pozwala na diagnostykę dysków i kręgów oraz pozwala wykryć nowotwory.

Przygotowanie do badania rezonansem magnetycznym (MRI)

Nim rozpoczniesz badanie rezonansem magnetycznym pamiętaj, by poinformować lekarza jeśli:

  • jesteś uczulony na jakiekolwiek leki.  Kontrast wykorzystywany do badania MRI nie zawiera jodyny. Jeśli wiesz, że wcześniej wystąpiła u Ciebie reakcja uczuleniowa na kontrast, koniecznie powiadom o tym lekarza;
  • Chorujesz na cukrzycę, anemię lub masz problemy z nerkami. Może być konieczna zmiana harmonogramów przyjmowanych leków;
  • Jesteś lub możesz być w ciąży;
  • Masz metalowy implant wewnątrz ciała. Pozwala to określić lekarzowi, czy badanie jest dla Ciebie bezpieczne;
  • Masz urządzenia wspomagające działanie układu krwionośnego takie jak stenty w tętnicach, zastawkę lub rozrusznik serca;
  • Metalowe elementy wewnątrz ciała, sztuczne kończyny, aparaty ortodontyczne;
  • Dowolne inne urządzenia medyczne;
  • Implanty kosmetyczne lub tatuaże.

Możliwe jest, że po zastosowaniu środka uspakajającego może być konieczne wsparcie w powrocie do domu z badania.

Przed badaniem podbrzusza lub miednicy może być wymagane nie spożywanie posiłków na kilka godzin przed badaniem.

W przypadku jakichkolwiek obaw należy przedstawić je lekarzowi.

Przebieg badania rezonansem magnetycznym (MRI)

Badanie rezonansem magnetycznym (badanie MRI) przeprowadza wykwalifikowany technik radiologii. Ocena i opis wyników badania przeprowadzana jest przez lekarza radiologa.

Należy usunąć wszystkie metalowe obiekty z ciała, biżuterię i spinki do włosów, ponieważ mogą zostać wyrwane przez silny magnes wykorzystywany w badaniu. Następnie pacjent zdejmuje ubranie i otrzymuje fartuch na czas badania.

W trakcie badania pacjent leży na stole, który jest częścią skanera MRI. Jego głowa, klatka piersiowa i ramiona mogą być unieruchomione w celu zapewnienia wysokiej jakości obrazu. Stół pomału zostaje wysunięty do wnętrza skanera. Dodatkowo na pacjenta może zostać założony specjalny czujnik w formie paska umożliwiający monitorowanie oddechu i akcji serca w sterowni MRI.

Niektórzy pacjenci mogą odczuwać niepokój podczas badania ze względu na małą przestrzeń w której się znajdują. Wewnątrz urządzenia pacjent może słyszeć dźwięk wydawany przez układy chłodzenia skanera oraz odczuwać delikatny przepływ powietrza. Należy jednak pamiętać, aby pozostawać w całkowitym bezruchu. Jeżeli stan pacjenta będzie to uniemożliwiać prowadzący badanie może podjąć decyzje o podaniu środka uspokajającego. W trakcie badania pacjent znajduje się sam w pomieszczeniu, ale jest ciągle monitorowany przez okno w sterowni MRI . Często umożliwia się także komunikacje głosowa za pomocą interkomu.

Gdy będzie to konieczne może zostać podany dożylnie środek kontrastujący.

Badanie MRI zazwyczaj trwa od 30 do 60 minut, ale w niektórych przypadkach może być prowadzone nawet przez 2 godziny.

Doświadczenia podczas badania MRI

W trakcie badania MRI pacjent nie odczuwa żadnego bólu związanego z działaniem pola magnetycznego. Stół może wydawać się zimny, podobnie jak całe pomieszczenie diagnostyczne. Jeżeli zostanie podany środek kontrastujący pacjent może doznać uczucia chłodu. W rzadkich przypadkach pacjent może odczuwać:

  • Uczucie łaskotania w ustach spowodowanie magnetyzującymi się wypełnieniami plomb,
  • ciepło w obszarze który podlega diagnostyce, jest to całkiem normalna, jednak w wypadku pojawienia się nudności należy o tym niezwłocznie poinformować prowadzącego badanie.

Zagrożenia związane z badaniem rezonansem magnetycznym

Dotychczas nie stwierdzono żadnych negatywnych skutków badania rezonansem magnetycznym. Pacjenci z rozrusznikami serca, protezami lub innymi elementami zawierającymi metale powinni mieć na uwadze, że znajdują się w obecności silnego magnesu. Co więcej pole magnetyczne może także uszkodzić mechaniczne zegarki.

Pigment z cząsteczkami metalu wykorzystany przy tworzeniu tatuaży może powodować silne podrażnienie skóry. Istnieje także małe ryzyko reakcji alergicznej na substancje kontrastującą. Większość reakcji bardzo łagodna i nie powoduje ogólnego zagrożenia dla zdrowia.

Wyniki badania rezonansem magnetycznym (MRI)

Technik radiolog może omówić wstępne wyniki od razu po przeprowadzonym teście. Jednak na pełne wyniki opisu przygotowanego przez specjalistę radiologa należy oczekiwać od 1 do 2 dni.

Dzięki badaniu MRI możliwe jest znalezienie podejrzanej tkanki, nawet jeśli jej kształt, lub kształt organu w skład którego wchodzi wygląda normalnie.

Przykładowe wyniki badania rezonansem magnetycznym (MRI)

W normie: Organy, naczynia krwionośne, kości i stawy są normalnego kształtu i wielkości, wyglądu i rozmieszczenia.
Brak niezwykłych przerostów takich jak nowotwory
Bez krwawień, płynów, zatorów lub zwężeń w naczyniach krwionośnych.
Brak śladów zapalenia lub infekcji.
Poza normą: Organ powiększony lub pomniejszony, uszkodzony, bądź nieobecny.
Wychodzące poza normę przerosty, takie jak nowotwory są obecne.
Obecność płynu lub krwawienia. Obecność niepożądanych płynów w płucach. Płyn w okolicach wątroby jelit lub innych organów w jamie brzusznej.
Naczynia krwionośne zwężone lub zablokowane.
Blokada przewodów pęcherzyka żółciowego lub moczowodu prowadzącego z nerek.
Zaobserwowano uszkodzenia stawów, wiązadeł, lub chrząstki . Kości są uszkodzone, zakażenie lub choroba.
Problemy z układem nerwowym, stwardnienie rozsiane, demencja, choroba Alzheimera, przepuklina dysku.

Co może mieć wpływ na badanie MRI?

Badanie rezonansem magnetycznym nie może być przeprowadzone z następujących powodów:

  • Ciąża. Badaniom MRI zazwyczaj nie poddaje się kobiet w ciąży. W wyjątkowych sytuacjach badanie jest przeprowadzane, gdy wymagane są bardziej szczegółowe wyniki niż te, które można uzyskać za pomocą badania USG.
  • Urządzenia medyczne wszczepione w organizm takie jak rozrusznik serca lub pompa insulinowa. Pole magnetyczne może na nie niekorzystny wpływ.
  • Inne urządzenia z elementami metalowymi. Na niektórych zdjęciach MRI metal mogą rozmywać obraz i utrudniać obserwację.
  • Niemożliwość utrzymania się w bezruchu.
  • Znaczna otyłość. Osoby otyłe mogą nie zmieścić się do standardowych urządzeń MRI.

Wiele nowoczesnych urządzeń medycznych w swojej budowie nie wykorzystuje elementów metalowych właśnie celem zachowania neutralności podczas badania rezonansem magnetycznym.

Przydatne informacje

  • Czasami wyniki badania MRI mogą różnić się od tych uzyskanych przez tomograf komputerowy lub badanie rentgenowskie.
  • Badanie rezonansem magnetycznym jest bezpiecznym sposobem obrazowania tkanek i narządów wewnętrznych.
  • Angiografia to specjalistyczna metoda diagnostyki naczyń krwionośnych.
  • Materiał kontrastujący zawiera substancję o nazwie gadolin mogącą powodować problemy u osób z uszkodzonymi nerkami. Przed badaniem MRI koniecznie poinformuj technika o chorobie lub przeszczepie nerki.
Treść artykułu została skonsultowana z lekarzem